Kategori: Makaleler

Işık şiddetini etkileyen faktörler nelerdir? (Ama önce şunu soralım: Lambayla kişisel problemim olabilir mi?) İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşındayım ve hayatımın büyük kısmı “çok düşünmemek lazım ama ben yine de düşüneceğim” modunda geçiyor. Geçen gün yine böyle bir akşamda, odamda tavan lambasına bakarken kendimi çok ciddi bir sorunun ortasında buldum: Işık şiddetini etkileyen faktörler nelerdir? Şimdi dürüst olayım… Bu soruyu fizik kitabından değil, tamamen “lamba neden bana sabahları düşman gibi davranıyor?” krizinden sonra düşündüm. Çünkü bazı günler ışık fazla geliyor, bazı günler “bu oda mağara mıydı?” diye sorguluyorum. Arkadaş grubuna anlatsam kimse ciddiye almaz ama içten içe biliyorum: Bu konu düşündüğümüzden…

Işık şiddeti formülü nedir? Bilimsel ama günlük hayatla iç içe bir anlatım Işık dediğimiz şey aslında o kadar sıradan görünüyor ki çoğu zaman üzerine düşünmüyoruz bile. Oysa sabah gözümüzü açtığımız andan gece uyuyana kadar, hatta bazen uyurken bile (gece lambası meselesi) hayatımızın tam ortasında. Eskişehir’de üniversitede çalışan 27 yaşında biri olarak şunu rahatlıkla söyleyebilirim: ışığı anlamaya başladığınızda, çevrenize bakışınız ciddi şekilde değişiyor. Bugün odak noktamız şu: Işık şiddeti formülü nedir? Ama bunu kuru bir fizik dersi gibi değil, günlük hayatın içine serpiştirilmiş bir hikâye gibi düşünelim. Işık şiddeti ne demek? Önce temeli oturtalım Işık şiddeti, en basit tanımıyla bir ışık…

Işık olmasaydı ne olurdu? Ankara’da sabahları perdeleri araladığımda ilk yaptığım şey genelde aynı: ışığın içeri nasıl girdiğine bakmak. Bazen gri, bazen keskin, bazen de yazın o sert beyazlığı… Ekonomi okumuş biri olarak veriye, sayılara, eğilimlere bakmayı seviyorum ama ışık konusu biraz farklı. Çünkü burada hem fizik var hem psikoloji, hem de insan hayatının en temel ritmi. Bir gün metrodan çıkarken tünelin ucundaki o ışığı görüp düşündüğüm bir şey var: “Işık olmasaydı ne olurdu?” Bu soru ilk bakışta felsefi gibi duruyor ama aslında inanılmaz somut sonuçları var. Hatta Dünya’nın bugünkü halini tamamen değiştirecek kadar büyük. Işık olmasaydı ne olurdu? İlk büyük…

Ayn Harfinin Anlamı ve Derinlikleri Geçen gün İstanbul’un kalabalık bir sokağında yürürken, bir tabeladaki “Ayn” harfini fark ettim. Sanki durup bana bakıyordu. “Nedir bu harfin anlamı?” diye düşündüm kendi kendime. Hani bazen gündelik hayatın koşturmacasında fark etmediğimiz detaylar vardır ya, ayn harfi de öyle bir şey. Basit bir sembol gibi görünse de aslında taşıdığı anlam ve tarihsel derinlik şaşırtıcı. Ayn Harfinin Tarihçesi Ayn harfi, Arap alfabesinin temel harflerinden biridir. Ama sadece bir harf değil, bir bakıma bir ses, bir titreşim, bir ifade. Düşünsenize, binlerce yıl öncesinden insanlar bu harfi kullanmış; metinlerde, şiirlerde, günlük yazışmalarda… Ben kendi hayatımdan örnek vermek gerekirse,…

Acizlik Belgesi Nereden Alınır? Ankara’dan Hikâyelerle Anlatıyorum Ankara’nın kalbinde büyüdüm, çocukluğumda Sıhhiye’nin ara sokaklarında top oynarken mahalledeki küçük bakkal amcadan şeker almak, benim için heyecan verici bir olaydı. O zamanlar ekonomiyle ilgilenmek gibi bir hayalim yoktu; ama veri toplamak ve insanların davranışlarını gözlemlemek hep ilgimi çekti. Şimdi 25 yaşındayım, ekonomi mezunuyum ve veriyle uğraşmak benim işim. Geçenlerde bir arkadaşım acizlik belgesi almak zorunda kaldı ve işin içine girince fark ettim ki bu konu, çoğu insanın gözünde hâlâ gizemli. İşte kendi tecrübem ve gözlemlerimle acizlik belgesi nereden alınır sorusunu hem anlatacağım hem de biraz Ankara’nın yaşanmış sokaklarından örneklerle süsleyeceğim. Acizlik Belgesi…

Kamuya Ait Alan: Siyaset Bilimi Perspektifinden Analiz Toplumların örgütlenişi, iktidarın dağılımı ve birey ile devlet arasındaki ilişkiyi anlamak, güç ve otorite kavramlarını sorgulamadan mümkün değildir. Kamuya ait alan, bu bağlamda yalnızca fiziksel mekanlar değil, aynı zamanda sosyal, ekonomik ve politik ilişkilerin görünürleştiği sahnelerdir. Siyaset bilimi perspektifiyle bakıldığında, kamuya ait alan, meşruiyet ve katılım kavramları üzerinden değerlendirildiğinde, yurttaşlık haklarının, ideolojik çatışmaların ve demokratik uygulamaların merkezinde konumlanır. İktidar ve Kamuya Ait Alan İktidar, kamusal alanın şekillenmesinde belirleyici bir rol oynar. Michel Foucault’nun güç teorisi, kamusal alanın sadece fiziksel düzenlemelerle değil, aynı zamanda normatif ve ideolojik yapılarla biçimlendiğini vurgular. Devlet, bu alanları kontrol…

Hz. Muhammed Döneminde Hangi Devletler Vardı? Tarih ve Veriyle Yolculuk Ankara’da yaşıyorum, 25 yaşındayım ve ekonomi okudum; yani rakamlarla, verilerle ve haritalarla haşır neşirim. Geçen gün kahve molasında iş yerindeki arkadaşlarla konuşurken, biri sordu: “Hz. Muhammed döneminde hangi devletler vardı, bilgin var mı?” Dedim ki, hadi bunu hem veri hem de hikâye tadında anlatayım. Küçüklüğümde mahallede top oynarken coğrafya defterine bakışım gibi, bugün de tarihe merakım aynı şekilde devam ediyor. Arabistan Yarımadası ve Küçük Kabilesel Yapılar Hz. Muhammed’in yaşadığı 7. yüzyılın başında, Arabistan Yarımadası esasen büyük devletlerin hakimiyetinde değildi. Burada daha çok kabileler vardı. Mekke, Medine, Taif gibi şehirler kendi…

Geçmişten Bugüne Duruş: Tarihsel Bir Perspektif Geçmişi anlamak, yalnızca tarihsel olayları kronolojik olarak sıralamak değildir; bugünü yorumlamak ve geleceğe dair bilinçli seçimler yapmak için bir rehberdir. İnsan bedeni, toplumların en görünür ve sürekli değişen öğelerinden biridir. Duruş bozukluğu, yalnızca tıbbi bir sorun olarak görülse de tarih boyunca toplumsal, kültürel ve ekonomik bağlamlarla şekillenmiş bir olgudur. Peki, duruş bozukluğu düzelir mi ve tarih bize bu konuda hangi ipuçlarını sunar? Antik Dünyada Duruş ve Sağlık Antik Mısır, Mezopotamya ve Çin’de, duruşun hem sağlık hem de sosyal statü ile bağlantılı olduğu gözlemlenmiştir. Arkeolojik kayıtlar, özellikle işçilerin ve askerlerin kemiklerinde omurga eğriliklerine rastlandığını gösterir.…

Uçak Düşmesi İhtimali Ne Kadardır? Gerçekten Endişelenmeli miyiz? İzmir’in o meşhur rüzgârlı günlerinden birinde, Alsancak’ta kahvemi yudumlarken bir arkadaşımın “Ya uçak düşerse?” sorusuna takıldım. Hani, gözlerimi devirdim ama içten içe düşündüm; acaba uçak düşmesi ihtimali ne kadardır? Bunu konuşmak mı? Yoksa sessizce panik yapıp kruvasanımı çatlattığım gibi yemeye devam etmek mi? Uçakta Panik Modu: Benim İç Sesim Uçağa binmeden önce herkesin kısa bir iç monoloğu olur. Beninki şöyle başlar: “Tamam, 25 yaşındasın, İzmir’de yaşıyorsun, hayat kısa… Ama ya uçak düşerse?” Bir yandan da aklıma arkadaşım gelir: – “Kardeşim, uçağa binmekten korkma, uçaklar güvenli.” – “Evet ama ben güvenli olana güvenemem…

Hisse Senedi KIE Nedir? Temel Tanım ve Kavramsal Çerçeve Hisse senedi KIE, finans dünyasında sıkça duyulan ama herkesin tam olarak anlamadığı bir kavram. KIE, açılımıyla “Karşılaştırmalı İleriye Dönük Endeks” anlamına geliyor ve temel olarak bir hisse senedinin gelecekteki performansını, mevcut veriler üzerinden modelleyip tahmin etmeye yarayan bir göstergedir. Konya’nın sakin bir sabahında, kahvemi yudumlarken kafamın içinde içimdeki mühendis diyor ki, “Bu aslında bir matematik problemi: geçmiş veriyi analiz et, riskleri hesapla ve geleceğe yönelik olasılıkları çıkart.” Öte yandan içimdeki insan tarafım, “Ama ya beklenmedik bir siyasi karar veya doğal afet olursa? Matematik her şeyi açıklayamaz ki,” diye itiraz ediyor. KIE,…