Epiktetos’un İnancı: İçsel Huzuru Arayışım
Kayseri’nin soğuk sabahlarından birinde, bir hayat dersine daha tanıklık ettim.
Günlerden pazartesi, hava henüz aydınlanmamış ama şehrin caddelerindeki trafik, kalabalığın ve kaosun ne kadar olgunlaştığını gösteriyor. Kayseri’nin sabahları hep böyle olur; bir yanda yoğun bir iş gücü, diğer yanda yolların üstünde sıkışan arabalar… Bir günümün daha başındayım ve içinde bulunduğum yorgunluğun her zerresi, bu sabah bende tuhaf bir boşluk hissi bırakıyor. Ama o an, bir anda aklıma Epiktetos’un inancı geldi.
Hayatımda hiç duymadığım kadar karışık bir dönemdeydim. Duygularımın dibe vurduğu bir andı. Üzerime o kadar fazla yük binmişti ki, her şey bana bir anlam ifade etmiyordu. Ne yapmam gerektiğini bilmiyordum, ama Epiktetos’un öğretilerini duyduğumda, içimdeki o karanlık boşluğu, bir ışık gibi aydınlatacak bir şey buldum. Epiktetos, içsel huzurun dış dünyadan bağımsız olduğunu savunuyordu. Bu düşünce, sanki yıllardır kaybettiğim bir anahtar gibi önümde belirdi.
Sıkışan Kalbim ve Dış Dünyadan Kaçışım
İçsel huzuru ararken dış dünyaya odaklanmanın ne kadar da zor olduğunu o gün fark ettim. Kayseri’nin kalabalık caddelerinde yürürken, önümdeki insanların telaşını, takıldıkları küçük şeyleri ve hatta onları izlerken hissettiğim kaygıyı düşündüm. O an ne kadar da yabancılaştım çevremden. Herkes bir yere yetişmeye çalışıyordu, belki de her şeyin bir anlamı olduğunu düşünerek koşuyorlar, bir başarıya ulaşmak için çırpınıyorlardı. Birisi, bir başkasıyla rekabet ediyordu, bir başkası daha fazla para kazanma derdindeydi. Ama içimde, Epiktetos’un bana anlatmaya çalıştığı şeyin ne kadar doğru olduğunu anlamaya başladım: Dışarıdaki dünya her şeyin ölçütü olamazdı. Benim içsel huzurum, dış dünyadan bağımsız olmalıydı. Çünkü ben, ne kadar çok dışarıya bağlıysam, o kadar çok kaybolacak, o kadar yorulacaktım.
O sabah, kaybolmuş bir ruh gibi hissettim. Hedeflerim vardı ama bir süre sonra bu hedeflerin beni ne kadar daralttığını, içimi ne kadar boşaltıp, kaybettikçe kaybettiğimi fark ettim. Örneğin, geçen hafta aldığım bir telefon, bana bir hata yaptığımı, her şeyin ters gittiğini söylüyordu. O an ne yapacağımı bilemedim. Ama bir şekilde, bir ses içimden Epiktetos’u hatırlattı: “Kontrol edemediğin şeyler seni asla üzmemeli.” O an, bir daha hiç yapmamam gereken bir şeyi yapıp ağlamaya başladım. Şehir bana yabancıydı, insan kalabalığı bana bir yük gibiydi, ama o ağlamanın içinde bir rahatlık da vardı. Kendimi dış dünyadan bir adım daha uzaklaştırmıştım.
Epiktetos’un Sözleri: İçsel Gücümü Keşfettim
O günden sonra, her sabah işlerimi yaparken, aklıma hep Epiktetos’un öğretileri geliyordu. Huzuru bulabilmek için dışarıya değil, kendi içime odaklanmam gerektiğini anladım. Bu inanç bana şöyle bir güç verdi: İçimdeki güçle, dışarıdaki her şeyle başa çıkabilirim. Bu, ilk başta bana gerçek dışı bir öneri gibi geldi. Ama bir şekilde, her an kaybolan bir parça bile olsa, içimde bir ışık vardı. O ışığı izlemek, bir anlamda kendimle barış yapmaktı.
Bir sabah, soğuk bir kış gününde, işe gitmek üzere evden çıktım. Hava çok soğuktu ama içimdeki sıcaklık, dışarıdaki soğuktan çok daha fazla hissediliyordu. Düşüncelerim yavaşça Epiktetos’un öğretilerine dönmeye başlamıştı. “İçsel huzur, dış dünyadaki tüm kaosun üstesinden gelmek için tek yol.” Bu cümleyi zihnimde sürekli tekrar ettim. O an, dışarıdaki sıkıntılar, işin yoğunluğu, insanlar arasındaki yarış bana hiçbir şey ifade etmiyordu. Önemli olan, ne kadar kaybolsam da kendi içimde bulduğum huzurdu.
Sonsuz Bir Hayal Kırıklığı ve Sonunda Umut
Ancak o gün, her şeyin çok daha zor olduğunu fark ettiğim bir an oldu. Bir telefon daha geldi. Yine aynı şey: Hayal kırıklığı. Biriyle iletişimim kopmuş, bir şey ters gitmişti. Birinin beklentisini karşılamadığım bir an vardı. Ama yine de, bu sefer bu durumu bir felaket olarak görmedim. Epiktetos’un sözleri aklıma geldi: “Dışarıda neler olursa olsun, senin gücün, olaylara nasıl tepki verdiğinde gizlidir.” O an, içimdeki ses şunları söyledi: “Kontrol edemediğin şeyleri kabullen. Bu hayatta ne seni ne de başkalarını kontrol edebilirsin. Ama duygularını kontrol edebilirsin.”
Bu cümle, o an yavaşça kaybolan her hayal kırıklığını, her negatif duyguyu sakinlikle kabullenmeme yardımcı oldu. Kayseri’deki bir kafe köşesinde otururken, dışarıda geçen insanların telaşı, ışıkları, soğuk rüzgar beni artık o kadar etkilemiyordu. İçimdeki huzur, o an dış dünyadan çok daha değerliydi. Kendimi dengeye getirdikçe, diğer insanlarla olan ilişkilerim de değişmeye başladı. Daha sabırlı, daha sakin ve daha anlayışlı olmaya başladım.
Sonuç: Epiktetos’un Gücü
Sonunda, dış dünyanın bir parçası olmadan, içsel bir gücün kaynağını bulmayı başardım. O sabah, Kayseri’deki soğuk rüzgarın içinde, uzun bir süredir kaybolmuş hissettiğim huzuru tekrar buldum. Hayat, elbette bazen zorlayıcı olabilir. Ama Epiktetos’un inancı, bir ışık gibi içimde yanmaya devam etti. O sabah, sadece soğuk hava değil, içimdeki huzur da beni sarıyordu. Artık dışarıda neler olup bittiği o kadar önemli değildi. Önemli olan, içimdeki güçle her şeyin üstesinden gelebileceğimi anlamamdı.
Bazen kendimi kaybetmiş gibi hissediyorum, ama şimdi Epiktetos’un inancıyla, kaybolmuş her anın sonunda huzuru bulmanın yolunu biliyorum.